Zarys dziejów medycyny na świecie

STAROŻYTNOŚĆ

Medycyna, niczym rzymski bóg Janus, ma podwójne oblicze. Jednym spogląda w kierunku sztuki, drugim patrzy w przestrzeń nauki. To pierwsze, starsze, pierwotne i szorstkie, zrodzone w mrokach początków ludzkości, poza czasem mierzonym przez historię. To drugie, młodsze, kreślone ciekawością uczonych, którzy w ciągu wieków starali się nadać mu kształt niemal doskonały. Mimo tak wielu różnic, istnieć bez siebie nie mogą, stanowiąc wzajemne dopełnienie tajemnicy – istoty życia i śmierci.

ŚREDNIOWIECZE

Średniowiecze w historii nauki europejskiej jest okresem datowanym od upadku cesarstwa zachodniorzymskiego (476 r.) do reformacji (1517 r.) i wywołanego nią podziału w chrześcijaństwie zachodnim, kończącego istnienie w nim centralnego ośrodka władzy religijnej. Wiązało się to z zakończeniem epoki, w której nauka (w tym medycyna) poddana była dominującym wpływom jednej instytucji religijnej, o autorytecie był akceptowanym przez większość mieszkańców zachodniej Europy.

NOWOŻYTNOŚĆ

Przez wieki medycyna była sztuką (ars medici), nauką zaczęła stawać się dopiero w czasach nowożytnych wraz z rozwojem filozofii naturalnej i powstaniem kliniki. To właśnie wtedy, w wiekach XVI–XVIII, narodziły się podstawy nowych paradygmatów medycznych, które w pewnym stopniu kształtują myślenie medyczne i przesądy związane z leczeniem po dziś dzień. Wśród najważniejszych teorii medycznych czasów nowożytnych należy wymienić jatroastrologię, jatrochemię i jatrofizykę.